Wprowadzenie do PHP

INF.03.7 (1) — Skryptowy język po stronie serwera

DefinicjaPHP – Hypertext Preprocessor

PHP to skryptowy język programowania wykonywany na serwerze. Skrypt przetwarza dane (np. z formularza), komunikuje się z bazą danych i generuje wynik w postaci kodu HTML, który trafia do przeglądarki użytkownika.

  • Strona statyczna a dynamiczna: HTML bez PHP zwraca zawsze tę samą treść; skrypt PHP może generować różne odpowiedzi w zależności od danych wejściowych (parametry adresu, formularz, sesja).
  • Rola PHP w aplikacji: odpowiada za logikę biznesową, obsługę żądań HTTP, sesje użytkowników, walidację danych, współpracę z bazą danych.
  • Pliki PHP: aby serwer przetworzył skrypt, plik musi mieć rozszerzenie .php i być uruchomiony przez serwer HTTP (np. Apache w XAMPP).

PodstawySkładnia i zasady

1. Znaczniki PHP i struktura pliku

Kod PHP umieszczamy pomiędzy znacznikami <?php i ?>. Pojedyncza instrukcja kończy się średnikiem (;). W jednym pliku możemy łączyć fragmenty HTML i PHP, pamiętając, że PHP jest wykonywane po stronie serwera, a HTML po stronie klienta.

<!DOCTYPE html> <html lang="pl"> <head> <meta charset="utf-8"> <title>Pierwszy skrypt PHP</title> </head> <body> <p>Ten tekst pochodzi z HTML.</p> <?php echo "Ten tekst został wygenerowany przez PHP."; ?> <h3>Dalsza część dokumentu HTML</h3> </body> </html>

2. Wyświetlanie danych – echo

Do wyświetlania tekstu, wyników obliczeń i zawartości zmiennych używamy instrukcji echo. Możemy łączyć ciągi znaków z wartościami zmiennych za pomocą operatora konkatenacji (.) lub bezpośrednio w cudzysłowach.

<?php $imie = "Kinga"; $rok = date("Y"); echo "<h1>Witaj, $imie!</h1>"; echo "Aktualny rok: " . $rok . "<br>"; echo "Za rok będzie: " . ($rok + 1); ?>

ZmienneDeklaracja i typy danych

W PHP nazwa zmiennej zawsze zaczyna się od znaku dolara ($). Typ zmiennej (liczba, tekst, wartość logiczna) jest określany automatycznie na podstawie przypisanej wartości (typowanie dynamiczne).

Typ Przykład Opis
String $imie = "Anna"; Łańcuch znaków (tekst ujęty w cudzysłowy).
Integer $wiek = 18; Liczba całkowita, bez części ułamkowej.
Float $cena = 99.99; Liczba zmiennoprzecinkowa (z częścią ułamkową).
Boolean $zalogowany = true; Wartość logiczna: true lub false.
<?php $produkt = "Laptop X"; $cena_netto = 2500; $vat = 0.23; $cena_brutto = $cena_netto * (1 + $vat); echo "Produkt: $produkt<br>"; echo "Cena netto: $cena_netto zł<br>"; echo "Cena brutto: $cena_brutto zł"; ?>

ĆwiczenieZadania praktyczne (4TI)

Zadanie 1: Kalkulator podstawowych działań

Utwórz plik kalkulator.php, który deklaruje dwie zmienne liczbowe i oblicza podstawowe działania arytmetyczne. Wyświetl wyniki w czytelnej formie HTML.

<?php
$a = 15;
$b = 4;

echo "<h3>Kalkulator działań na liczbach $a i $b</h3>";

echo "Suma: " . ($a + $b) . "<br>";
echo "Różnica: " . ($a - $b) . "<br>";
echo "Iloczyn: " . ($a * $b) . "<br>";
echo "Iloraz: " . ($a / $b) . "<br>";
echo "Reszta z dzielenia: " . ($a % $b) . "<br>";
?>

Zadanie 2: Dynamiczna tabela ucznia

Połącz PHP i HTML, aby wygenerować tabelę z danymi ucznia. Dane mają być przechowywane w zmiennych PHP, a sama struktura tabeli napisana w HTML.

<?php
$imie = "Tomasz";
$nazwisko = "Nowak";
$klasa = "4TI";
$profil = "technik informatyk";
?>

<table border="1" style="width:100%; border-collapse:collapse;">
    <tr>
        <th>Imię</th>
        <th>Nazwisko</th>
        <th>Klasa</th>
        <th>Profil</th>
    </tr>
    <tr>
        <td><?php echo $imie; ?></td>
        <td><?php echo $nazwisko; ?></td>
        <td><?php echo $klasa; ?></td>
        <td><?php echo $profil; ?></td>
    </tr>
</table>

Zadanie 3 (dla chętnych): Powitanie z formularza

Utwórz prosty formularz HTML, który pobierze imię użytkownika, a następnie wyświetli komunikat powitalny przetworzony w PHP. Wykorzystaj metodę GET lub POST.

MateriałyNarzędzia i linki

  • Środowisko lokalne: do uruchamiania skryptów PHP potrzebny jest serwer HTTP z interpreterem PHP (np. XAMPP, Laragon, WAMP) zainstalowany na komputerze ucznia.
  • Struktura katalogów: pliki .php zapisujemy w katalogu udostępnianym przez serwer (np. htdocs w XAMPP), a następnie uruchamiamy je z poziomu przeglądarki (adres http://localhost/nazwa_pliku.php).
  • Dokumentacja: aktualna dokumentacja i przykłady znajdują się na oficjalnej stronie PHP: PHP Manual – Getting Started.
  • Samouczek online: dodatkowe ćwiczenia z podstaw PHP (instrukcje, zmienne, echo, formularze) zawiera m.in. serwis W3Schools – PHP Tutorial.
Materiały: Wprowadzenie do PHP · opracowanie na podstawie wymagań kwalifikacji INF.03 | Autor: Tomasz Puchała (toloki.pl)